ДЭЛХИЙН МОНГОЛ ХЭЛ, СОЁЛЫН БАГШ НАРЫН АНХДУГААР БАГА ХУРАЛ БОЛОВ.
Боловсролын яамны харьяа Боловсролын судалгааны үндэсний хүрээлэн АНУ дахь Монгол Улсын Элчин сайдын яам, "Өв хэл соёл" төвтэй хамтран 2025 оны 10 дугаар сарын 18-19-ний өдрүүдэд “Дэлхийн монгол хэл, соёлын багш нарын анхдугаар бага хурал”-ыг амжилттай зохион байгуулав. Хурлын үйл ажиллагааг нээж Монгол Улсаас АНУ-д суугаа Элчин сайд Ө.Батбаяр, Конгрессын номын сангийн Монгол судлаач, Монгол соёлын төвийн тэргүүн М.Саруул-Эрдэнэ нар үг хэлэв.
Одоогоор дэлхий нийтэд 17 улсын 39 хотод 69 сургалтын байгууллага ажиллаж байгаагаас ихэнх хувь нь хагас сайн өдрийн сургалтын төв хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнээс монгол хэлийг Швед улс эх хэлээр, АНУ, БНСУ хос хэлний сургалтаар албан боловсрол байдлаар олгож байна. Эдгээр байгууллагуудад нийт 200 гаруй багш сурган хүмүүжүүлэгчид ажиллаж байна.
Энэ удаагийн бага хуралд Иллиной мужийн Глэнвиү хотын Олон хэлний Боловсролын үйлчилгээний газрын төлөөлөл болон ХБНГУ, Япон Улс, АНУ-ын Иллиной, Колорадо, Виржиниа, Мэриланд мужийн монгол сургуулийн 40 орчим багш нар оролцлоо.
Хурлаар дараах сэдвүүдийг хэлэлцсэн ба Боловсролын судалгааны үндэсний хүрээлэнгийн “Монгол хэл бичгийн судалгаа, арга зүйн төв”-д дөрвөн судалгааны ажил хийгдэж байгаагаас хоёр судалгааны үр дүнг, хоёр судалгааны явцыг хэлэлцүүлсэн байна.
• “Өв хэл соёл” төвийн багш Ц.Наранцэцэг “Өв хэл заах аргын шинэлэг хандлага, асуудал ба шийдэл”
• Иллиной мужийн Глэнвиү хотын Олон хэлний Боловсролын үйлчилгээний орлогч захирал Ракуэл Ким “Глэнвиү хотын 34-р дүүргийн Монгол өв хэлтэн сурагчдыг дэмжиж буй тухайд”, “Өв хэлний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх зөвлөмж”
• Иллиной мужийн Глэнвиү хотын гэр бүл хариуцсан багш Силвиа Горски Дуартэ “Гэр бүл, сургуулийн хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх нь”
• Иллиной мужийн Вэстбрүүк сургуулийн тэл хэлний багш Б.Нарангэрэл “Өв хэлний хичээлээр бичих чадварыг дээшлүүлэх хичээлийн загвар”
• “Өв хэл соёл” төвийн багш, М.Саруул-Эрдэнэ, “Монгол хэлний зөв бичих дүрмийн тухайд”
• БСҮХ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Б.Лхамцэрэн “Монгол хэлний сургалтын хэрэглэгдэхүүний туршилтын үр дүн”
• БСҮХ-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Ж.Гэрэлмаа, “Хос хэлтнүүдийн хэлний стандарт, үнэлгээний тогтолцоог харьцуулсан шинжилгээ, нөхцөл байдлын судалгааны явц”
• “Өв хэл соёл” төвийн багш, М.Саруул-Эрдэнэ, “А1, А2 түвшний үгийн сангийн судалгааны үр дүн”
• “А1, А2 үгийн жагсаалтын баталгаажилт, толь бичиг боловсруулах дадлага”, БСҮХ
• “Дасгал даалгаврыг сайжруулан зохиох дадлага”, БСҮХ
• “Өв хэл соёл” төвийн багш М.Саруул-Эрдэнэ, “Үгийн сан заах арга: Түгээмэл ойлголт ба судалгааны үр дүн“
Үндсэн илтгэлүүдээс гадна АНУ-ын Виржиниа муж дахь “Өв хэл соёл” төв, ХБНГУ-ын Дүссэлдорф хот дахь “Соёл” сургууль, ХБНГУ-ын Берлин хот дахь “Өргөө” Монгол хэл соёлын төв, ХБНГУ-ын Штуттгарт хотын “Солонго” сургууль, АНУ-ын Колорадо мужийн Монгол сургууль, Япон улсын Цукуба хот дахь “Монгол хүүхдийн ордон”, АНУ-ын Вашингтон ДС орчмын Монгол сургууль зэрэг монгол хэл, соёлын сургалтын төвүүд үйл ажиллагаагаа танилцуулж, туршлагаа хуваалцав.
Хурлын үеэр АНУ-ын хүүхдүүд оролцсон “Spelling bee” монгол хэлээр үсэглэх тэмцээн нь бас нэгэн сонирхолтой үйл ажиллагаа байлаа.
Хурлын үр дүн
- Үгийн сангийн судалгааны үр дүнг хэлний стандарт болон сургалтын хөтөлбөр боловсруулах, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх сургалтын хэрэглэгдэхүүнийг боловсруулахад ашиглах нь зүйтэй гэж үзэв.
- Монгол хэл, соёлын хичээлийг хос хэлний хөтөлбөрөөр, албан боловсролд заах боломжийг эрэлхийлж, АНУ болон дэлхий нийтээр түгээн дэлгэрүүлэх.
Цаашид
- Дараагийн хурлыг 2026 онд Япон улсад “Хэлний стандарт” сэдвийн дор зохион байгуулахаар товлов.
- Сургалтын хэрэглэгдэхүүний туршилтын үр дүнгийн чиглэлээр гарсан санал, зөвлөмжийн дагуу сайжруулан боловсруулах, хэрэглээнд оруулахад хамтарч ажиллахаар тогтлоо.
